Svör óskast!

Ég er búin að vera með ritstíflu frá því að ég tilkynnti um framboð mitt til prófkjörs Pírata. Ég ætlaði aldeilis að tjá mig um allt milli himins og jarðar í prófkjörinu, þannig að fólk gæti séð fyrir hvað ég stend og afhverju í ósköpunum mig langar að fara inn á þing.

Satt best að segja, þá veit ég ekki hvar ég á að byrja og ég hef áhyggjur af því að það sem ég segi hljómi eins og klisja.

En látum reyna á þetta. Nokkrum mánuðum áður en ég gekk í Pírata var ég byrjuð að skipuleggja landflótta minn. Ég var komin með ógeð af umræðunni í samfélaginu, orðræðunni inn á Alþingi, fasteignamarkaðinum, lélegum framtíðarhorfum fyrir ungt fólk og þar fram eftir götunum. Í öllu þessu böli var ég þó meðvituð um það hversu gott það er að búa á Íslandi. Hér er ekkert stríð, smæð samfélagsins getur verið kósí, ég get fengið mér vatn hvenær sem ég vil og mun að öllum líkindum geta lifað ágætu lífi. Ég hætti við að flýja land og ákvað að reyna að gera eitthvað í málunum. Hér er nóg af auðlindum og allir ættu að geta lifað sómasamlegu lífi.

Sem ungur einstaklingur þá er ýmislegt sem ég hef velt fyrir mér varðandi lífskjör á Íslandi.

Afhverju er fæðingarorlofið svona ógeðslega stutt? Og afhverju eru fæðingarorlofsgreiðslur svona lágar?

Kostar í alvörunni 75.000 krónur að skrá mig í Háskólann? Eru þetta ekki falin skólagjöld?

Afhverju er ég að borga fullt af sköttum, en borga líka peninga til þess að fara til læknis? Mun ég fara á hausinn ef ég greinist með alvarlegan sjúkdóm?

Afhverju eru ellilífeyrisgreiðslur svona lágar? Fólk sem hefur slitið sér út allt sitt líf á betra skilið en að þurfa að treysta á ölmusa annarra til þess að lifa mánuðinn af.

Hvernig lifir fólk á 200.000 krónum á mánuði? Afhverju er svona ótrúlega mikið bil á milli þeirra lægst launuðu og hæst launuðu í samfélaginu. Á einstaklingur, sem er svo heppinn að hljóta silfurskeið í vöggugjöf, meiri rétt en aðrir til þess að lifa sómasamlegu lífi?

Afhverju er alltaf hagvöxtur rétt fyrir kosningar? Og afhverju hækka aldrei neinar bætur í kjölfar hagvaxtar?

Ég gæti haldið áfram í allan dag með spurningar í þessum dúr. Kannski hefur ritstíflan orsakast að því að ég hélt ég væri með svör á reiðum höndum. En svo er ekki. Mig langar að fá svör við þessum spurningum og mig langar að láta á það reyna hvort það sé ekki hægt að laga kerfið. Almannahagsmunir eiga að ráða för í forgangsröðun ríkisins. Síðustu misseri hefur mér fundist að einkahagsmunir stjórni alltof miklu. Þó að nokkrir einstaklingar hafi gert það að aðaláhugamáli sínu að safna peningum fyrir sig og sína, þá á það ekki að bitna á almannahagsmunum.

Ég get því miður ekki látið eins og ég hafi svör á reiðum höndum. Ég hef þó vilja til þess að koma breytingum af stað. Ef allir halda að þeir viti allt, þá gerist ekki neitt. Ég veit margt um suma hluti en lítið um aðra, en ég hlakka til að eiga samræður við fólk sem veit meira um þá hluti sem ég veit lítið og finna einhverja góða lausn á þessu öllu saman.

 

 

Olla í framboði! (framboðsyfirlýsing)

Ég býð mig hér með fram í prófkjöri Pírata í Reykjavíkurkjördæmunum. Ég sækist eftir 1.-3. sæti í öðru hvoru kjördæminu.

Ég er 30 ára, menntaður bókmenntafræðingur og nýkomin með BA gráðu í lögfræði. Samfélagsmál hafa brunnið á mér frá unga aldri, 10 ára gömul hringdi ég í Þjóðarsálina til að kvarta yfir lélegu barnaefni. Ég átti erfitt með að finna farveg fyrir hugsjónir mínar, enda hefur mér alltaf fundist skrítin pæling að þurfa að velja annað hvort vinstri eða hægri. Eftir að hafa séð Helga Hrafn rétta upp hönd til þess að fá orðið í Kastljósþætti, fann ég að Píratar væri rétti flokkurinn fyrir mig og ákvað að koma mér inn í starfið. Ég kíkti á stofnfund Málfundafélags Pírata og var strax komin í stjórn. Í september 2015 ákvað ég svo að bjóða mig fram í framkvæmdaráð Pírata og hlaut kosningu sem aðalmaður og var skipaður ritari. Svo varð ég formaður ráðsins í mars. Við skiluðum af okkur góðu verki nú í júní, þar sem meðal annars var gengið frá ráðningu starfsfólks og eflingu innra starfsins.

Ég er hlynnt forræðishyggju á einhverjum sviðum, þó að ég telji að einstaklingurinn eigi að fá að gera það sem hann vill, svo lengi sem hann gerir ekki á hlut annarra. Ég er hlynnt einkavæðingu á tilteknum sviðum, en tel að ríkið eigi alltaf að tryggja jafnan aðgang að grunnstoðum velferðarkerfisins. Ég lít ekki á það sem skoðanaleysi, heldur frekar vilja til þess að líta á mál frá öllum hliðum áður en tekin er ákvörðun um útfærsluatriði. Ég tel þó allra mikilvægast að tryggja upplýsta umræðu og lýðræðisleg vinnubrögð í stjórnsýslunni. Síðustu viku hef ég mikið velt því fyrir mér hvaða mál ég myndi vilja leggja aðaláherslu á, ef ég kæmist inn á þing. Ég átti erfitt með að afmarka mig, því að mér finnst allir málaflokkar nátengdir. Það sem ég hef þó mestan áhuga á eru umhverfirmál og bæta stöðu ungra barnafjölskyldna. Ég tel þó í grunninn að mikið af vandamálum sem koma upp megi leysa með því að gera stjórnsýsluna skilvirkari og gegnsæjari.

Það sem heillaði mig við hugmyndafræði Pírata er að einstaklingurinn er í forgrunni og honum er treyst til þess að taka upplýstar ákvarðanir. Ég er orðin mjög þreytt á Morfísumræðunni sem á sér stað á Íslandi um öll málefni. Að þurfa að velja sér “lið” og vera annað hvort með eða á móti. Það væri algjör snilld ef þessi orðræðuhefð myndi breytast. Ég tel að það sé hægt með gegnsæji í stjórnsýslunni og að hinn almenni borgari fái tækifæri til að fá upplýsingar um mál, á öllum stigum máls. Alltof oft hefur það gerst að það er í “umræðunni” að byggja til dæmis verksmiðju. Nokkrum vikum síðar er ríkisstjórnin svo búin að binda hendur þjóðarinnar með einhverjum samning sem er ómögulegt að endurskoða. Hvað er málið með það?

Lýðræði á að virka þannig að lýðurinn ræður. En það gengur bara upp ef “lýðurinn” hefur aðgang að bestu mögulegu upplýsingum, beitir gagnrýnni hugsun og tekur ábyrgð á ákvörðunum sínum. Það er skrítið að láta 63 aðila (eða meirihluta af þeim) taka ákvarðanir fyrir heila þjóð. Væri það ekki hentugra fyrir samfélagið ef að komist væri að sameiginlegri niðurstöðu í stóru málunum? Ég held það allavega.

Ég tel að Píratar séu það afl sem muni breyta stjórnmálavenjum á Íslandi. Þess vegna er ég Pírati og vona að ég geti orðið að liði í komandi kosningabaráttu. Fylgist endilega með á like-síðunni og á olgacilia.is, þar sem ég mun deila með ykkur mínum pælingum og hugnaðarefnum. 

Yarr!!!!

 

Á ég að gera það?!?

Það er frekar einfalt að taka þátt í prófkjöri Pírata. Bæði ef þú hefur áhuga á að bjóða þig fram eða hafa áhrif á hvernig raðast á lista.

Þegar ég segi “þú getur haft áhrif”, þá meina ég að þú ræður. Til að taka þátt í að raða á lista í prófkjöri Pírata er nóg að skrá sig í flokkinn fyrir 11. júlí nk. Það geturðu gert hér: http://www.piratar.is/um-pirata/ganga-i-pirata/

Að því loknur skráir þú þig inn í kosningakerfi Pírata. Það gerirðu hér: https://x.piratar.is/accounts/register/

Þegar prófkjör hefjast, raðar þú listanum eins og þú vilt að hann líti út.

Viltu hafa fléttulista? Gjörðu svo vel!

Viltu flétta eftir aldri? Gjörðu svo vel!

Viltu bara hafa konur í efstu sætunum? Það er enginn sem stoppar þig!

Það er engin uppstillingarnenfd, ekkert öldungaráð, enginn forgangur fyrir þá sem hafa “unnið plikt sína”. Bara þú! Þannig er valdið sett í þínar hendur. Og ef þú nýtir það ekki, þá gerir bara einhver annar það.

Ekki missa af tækifærinu. Skráði þig í Pírata og hafði bein áhrif! Það gæti ekki verið einfaldara.

Takk Helgi!

Ég var hætt að fylgjast með því sem gerðist inni á þingi. Ég forðaðist að horfa á Kastljósið og aðra fréttaþætti. Umræðuhefðin eftir hrunið var leiðinleg og mér fannst enginn vera að axla ábyrgð á neinu. Það var ríkisstjórnin fyrir hrun að kenna að hrunið hefði orðið, ríkisstjórnin eftir það klúðraði öllu og núverandi ríkisstjórn var víst að “vinda ofan af vitleysu” síðustu ríkisstjórnar.

Í mars 2015 var Ísland allt í einu ekki lengur í viðræðum um aðild aða ESB. Gunnar Bragi hafði skrifað bréf sem enginn í Brussel vildi kannast við. Þarna tóku nokkrir aðilar sér það vald í hendur að ákvarða framtíð Íslands. Ljóst var að þetta var ákvörðun sem hefði átt að leggja fyrir þingið og í kjölfarið fyrir þjóðina. Stjórnarliðar virtust ekki skilja grundvallarhugmyndina á bakvið lýðræði. Í þeirra augum var nóg að fá “næstum því” meirihluta kosningu í Alþingiskosningum og að það gæfi þeim einhvers konar vald til þess að taka ákvarðanir fyrir heila þjóð.

En eitt gott kom þó út úr þessu öllu saman (fyrir mig allavega). Eitt kvöldið var Kastljós þáttur í sjónvarpinu þar sem Helgi Hrafn Gunnarsson var meðal gesta. Þar voru fjórir aðilar mættir. Umræðan snerist að mestu leyti um hvort við ættum að vera í ESB eða ekki. Allir kepptust við að koma sínum skoðunum að og lítil samræða var í gangi. Helgi Hrafn sat þarna og beið eftir því að fá orðið. Ég man vel að hann rétti upp hönd til þess að biðja um orðið frá þáttastjórnanda. Hann reyndi að útskýra á yfirvegaðan hátt afhverju þetta væri ekki lýðræðislegt og hvernig hefði betur mátt standa að þessu. Hann var ekki að reyna að troða skoðunum upp á neinn. Hann var einungis að útskýra hvernig það hefði mátt fara að þessu á lýðræðislegan hátt. Það væri ekki nokkurra að taka þessa ákvörðun, þetta væri stór ákvörðun sem þyrfti að ræða og fara með í gegnum tiltekna ferla.

Eftir þessa framkomu Helga í Kastljósi ákvað ég loksins að ganga til liðs við Pírata. Ég sá loksins út á hvað hugmyndafræði Pírata gekk út á. Upplýsta umræðu og gagnrýna hugsun.

Helgi Hrafn hefur nú ákveðið að gefa ekki kost á sér í prófkjöri Pírata. Fyrst varð ég leið þegar ég heyrði fréttirna. Svo áttaði ég mig á því að það verður frábært að fá hann inn í grasrótarstarf Pírata. Það er nefnilega þannig að hlutirnir gerast ekki endilega inn á Alþingi. Stjórnmálaflokkar eiga að vera lifandi eining sem veitir þjóðinni tækifæri á að vera í góðum samskiptum við þá sem sitja á þingi.

Ég þakka Helga Hrafni fyrir vel unnin störf, og fyrir að hafa verið svona kurteis og málefnalegur í Kastljósþættinum hér um árið. Það ýtti mér af stað í að taka þátt í starfi Pírata, sem hefur verið mér mjög lærdómsríkt.

Yarrr!

 

Hinn hauslausi her

Píratar hafa verið kallaðir “hauslaus her” þar sem það er enginn formaður sem segir þeim fyrir verkum. Ég tel reyndar að ástæðan fyrir því að fólk velur að ganga til liðs við Pírata, er að það hefur ekki áhuga á að hlýta kennivaldi einhvers eins einstaklings. Þó að Píratar séu ekki með formann hefur okkur tekist að byggja upp öflug stjórnmálasamtök þó að fjármagnið sé af skornum skammti. Ástæðuna tel ég vera að fólk er tilbúið til þess að taka að sér leiðtogahlutverk, án launa og titils.

Það er vissulega þægilegt að hafa einhvern einn einstakling efst í valdapýramídanum sem segir fólki fyrir verkum. Ég hef upplifað þreytu og pirring þegar hlutirnir þurfa að vera ræddir fram og til baka, og ég hef hugsað með mér að það væri þægilegt að hafa einhvern einn einstakling sem myndi bara segja hópnum hvað við ættum að gera. Lýðræði og gegnsæi er hins vegar ekki þægilegt. Það er erfitt og orkufrekt. Fólk er ósammála og fólk tjáir sig á mismunandi hátt.

Ég hef þurft að læra að hætta að dæma fólk frá fyrstu kynnum og hlusta á hvað það hefur að segja. Skólakerfið, vinnustaðir, samtök og flestar einingar eru byggðar upp á vissan hátt. Við eigum að hlusta á kennarann okkar, yfirmaðurinn segir okkur fyrir verkum og formaðurinn segir okkur hverjar skoðanir okkar eru. Að brjótast út úr þessu kerfi sem hefur verið haldið að okkur frá fæðingu er mjög erfitt.

Þegar ég byrjaði í Pírötum var ég alltaf að spyrja frá hverjum ég þyrfti að fá leyfi. Ég var hrædd um að troða einhverjum um tær og óttaðist að ég yrði áltin frek og dónaleg. Það var mjög frelsandi, en á sama tíma ógnvænlegt, þegar ég áttaði mig á því að ég þurfti ekki að spyrja um leyfi. Ég fór að framkvæma meira. Ef ég geri mistök þá læri ég af þeim.

Í þessum strúktur sem hefur verið byggður upp hjá Pírötum eru einstaklingar metnir að verðleikum sínum. Við fáum ekki titil í staðinn heldur vitneskjuna um það að við höfum látið eitthvað af okkur leiða. Þegar vel gengur fær maður hrós. Þegar illa gengur reynir hópurinn að finna lausn og komast að betri niðurstöðu. Þannig eflum við hvort annað í þróa hæfileika okkar. Ef einstaklingurinn fær að nýta hæfileika sína á uppbyggilegan hátt þá gerist eitthvað gott. Þjóðfélagsstaða, fæðingarstaður og silfurskeiðar skipta þar engu máli.

Ég er því ósammála að Píratar séu hauslaus her. Við erum hópur af hæfileikaríkum einstaklingum sem mynda saman eina sterka heild. Við þurfum ekki formann til að segja okkur fyrir verkum. Hópur af klárum einstaklingum hlýtur að komast að betri niðurstöðu, sem er til hagsældar fyrir stærri hóp af fólki, en hugmyndafræði sem fáir móta og færa svo öðrum á fati.

Hinn ómissandi forseti vor

Vald forseta Íslands samkvæmt stjórnarskrá Íslands er ekki mikið. Flestar gjörðir hans eru tengdar því að forsætisráðherra þurfi atbeina forseta til þess að til dæmis samþykkja þingrof. Í 26. gr stjórnarskrárinnar segir að ef Alþingi hefur samþykkt lagafrumvarp skal það lagt fyrir forseta Íslands til staðfestingar. Hann getur synjað því að skrifa undir þessi lög. Í tíð Ólafs Ragnars hefur sú venja skapast að ef hann fær nógu margar undirskriftir sendar heim til sín þá íhugar hann að neita að skrifa undir lög og senda þau í atkvæðagreiðslu. Gott og blessað. Hins vegar er það hvergi skilgreint hversu margar undirskriftir þetta eiga að vera eða hvernig framkvæmdin eigi yfirhöfuð að vera. Ólafur hefur því tekið sér það leyfi að túlka sjálfur hvenær hann telur „gjá milli þings og þjóðar“ vera til staðar. Og telur okkur trú um að hann sé eini aðilinn sem er fær til þess að meta þetta.

Það eru ýmsar greinar í stjórnarskránni um forseta Íslands sem eru óljósar. Þó segir í 11. gr stjórnarskrárinnar að forseti er ábyrgðarlaus á stjórnarathöfnum öllum. Í 14. gr stjórnarskrárinnar segir svo að ráðherrar beri ábyrgð á stjórnarframkvæmdum öllum. Eðlilegast væri því að líta svo á að forseti er í raun valdlaus. Hann skrifar vissulega undir skjöl og ákveður hver fær stjórnarmyndunarvald, en þetta er ekki óheft vald sem hann á að nota að vild og er alltaf tengt því að ráðherra leggi eitthvað fyrir hann.

Ólafur Ragnar hefur upp á sitt einsdæmi tekið það verkefni að sér að túlka valdsvið forseta. Það er vissulega ekkert sem bannar það að forsetinn beiti sér, en það er mjög varhugavert að það sé ekki skilgreint neins staðar. Nú er sú staða komin upp að Ólafur hefur haft 20 ár til að móta embættið. Hann hefur því það í hendi sér að gefa í skyn að hann sé sá eini sem skilji forsetaembættið nægilega vel til að geta gegnt því. Hann telur fólki trú um að ef einhver annar myndi sitjast í stól hans þá myndi sá aðili ekki skilja þessa stjórnskipun. Auðvitað er mjög erfitt fyrir nýjan aðila að skilja stjórnskipan sem enginn hefur komið að því að móta nema einn maður.

Fyrst að Ólafur hefur lagt svona mikið á sig að túlka valdsvið forsetans, væri honum þá ekki í lófa lagið að túlka hvað er eðlilegt fyrir forseta að sitja lengi. Í öðrum lýðræðisríkjum eru tímamörk á hvað forseti má sitja lengi. Meira að segja í Bandaríkjunum er gert ráð fyrir að forseti megi bara sitja í tvö kjörtímabil. Þegar þjóðin þekkir ekki neitt annað en einn forseta sem telur okkur reglulega trú um að hann sé ómissandi þá spyr ég sjálfa mig: „Is this democracy in Iceland?“

Tár á hvarmi

Jæja. Um það bil tveir sólarhringir liðnir frá Kastljósþættinum um aflandsfélögin og mér líður eins og ég búi í sirkus eða martröð. Ég á erfitt með að ákveða mig. Ég vaknaði fyrir allar aldir á mánudeginum og var að „refresha“ fjölmiðla landsins (samt bara ruv.is) allan daginn og beið fregna af afsögn Sigmundar. Ég sá hann fyrir mér, með tár á hvarmi að biðjast afsökunar á þessu öllu saman og biðja þjóðarinnar afsökunar á hrokanum sem hann hefur sýnt síðustu daga. Hann væri jú bara mannlegur. ÞAÐ hefði verið frábært og kannski gefið Sigmundi færi á að hætta með einhverri vott af reisn.

Þingfundur hefst kl. 15. Sigmundur er mættur og lítur út eins og óþægur skólakrakki þar sem hann þarf að hafa sig allan við að sitja kjurr og fara ekki að skellihlæja. Hann teiknar myndir af Tortóla eða brennandi Íslandi (fólk er ekki sammála hvað myndirnar sýndu). Á meðan er Bjarni Ben fastur á flugvelli í Flórída og reynir eftir mesta mætti að redda sér heim til Íslands (eða var hann bara að golfa). Gegn og skynsamur maður hefði auðvitað verið kominn heim fyrir löngu síðan til þess að takast á við þetta, en leyfum honum að njóta vafans.

Þingmenn stjórnarandstöðunnar koma einn af öðrum í pontu og segja álit sitt á málinu. Þetta er álitshnekkur fyrir Íslands, hrokafullt gagnvart þjóðinni og kominn tími til að blessaður forsætisráðherra segi af sér. Enn þá bíð ég spennt eftir því að hann komi í pontu með tár á hvarmi og segi af sér. En nei. Hann kemur í pontu og segir að þetta sé misskilingur, hann hafi aldrei átt peninga í skattaskjóli. Hann baðst vissulega afsökunar á því að hafa rokið út úr viðtali við sænskan fréttamann en að öðru leyti er þetta ekki vandamál. Þarna var ég alveg: WHAT?!? ER ÞETTA EITTHVAÐ GRÍN?!?! Þvílík vonbrigði eftir að hafa hangið á öllum hugsanlegum samfélagsmiðlum allan daginn og ekki náð að lesa neitt í refsirétti. En allt í lagi, á morgun, á morgun sér hann að sér.

Þriðjudagur. Ég fer beint í símann og leita að fréttum þess efnis að Sigmundur hafi sagt af sér. Ekkert. Fréttir um að forsetinn sé að koma heim. (ó fokk, hugsa ég, ætlar hann að bjóða sig aftur fram?). Forsætisráðherrann fer á fund forseta. Nú segir hann af sér, hugsa ég. Refsirétturinn fær að bíða á meðan ég horfi spennt á Ólaf koma einhverri langloku út úr sér um þjóðina og þingið og svo framvegis. Business as usual. Eftir nokkrar mínútur átta ég mig á því að Sigmundur er ekki enn þá búinn að segja af sér. Hann rýkur út í bíl eftir fundinn með forseta og segir fréttamönnum að skoða facebook síðuna sína. Hann vill ekki neina leynigesti í dag. Þeir hljóta að rjúfa þing fyrir kvöldmat, hugsa ég þá.

Ég bíð og bíð. Þá loksins, Sigmundur segir af sér. Þvílíkt anticlimax! Sigurðu Ingi á að vera nýr forsætisráðherra. Hann skilur ekki ensku! Ég reyni samt að púsla þessu saman í hausnum á mér, að allavega sé Sigmundur hættur og það á eftir að samþykkja Sigurð Inga sem forsætisráðherra. Ekki er öll von úti. Ég er farin að anda rólega. En nei, nokkrum tímum síðar kemur önnur tilkynning. Sigmundur er ekki hættur, heldur bara búinn að stíga niður af stóli forsætisráðherra í óákveðinn tíma.

Á þessum tímapunkti er mér farið að líða eins og Sigmundur Davíð sé að gera grín af mér. Og að hann vilji að ég nái ekki prófunum mínum í maí. Ég verð reið. Ég verð pirruð. Ég fer að hlæja. Ef markmið hans er að rugla okkur í ríminu, gera okkur óörugg með stöðu Íslands og sýna hversu hrokafullur hann getur í raun verið, þá er hann að ná markmiði sínu.

Ég skil í alvörunni ekki hvað er að gerast. Ég er búin að reyna að ná utan um þetta. Afhverju er hann að gera þetta svona? Hvað fær hann út úr þessu? Skilur hann ekki hver krafan er? Finnst honum gaman að sjá andlitið á sér í öllum erlendu fréttamiðlunum? Er planið bara að sitja storminn af sér og lofa svo 100% lánum fyrir næstu kosningar og ná aftur upp í 20% fylgið?

Gerðu þjóðinni þann greiða að koma hreint fram svo að við getum farið að einbeita okkur að dagsverkum okkar. Það er alveg kósí að sitja saman fyrir framan sjónvarpið og fylgjast með framvindu mála. En ég þarf að ná prófunum mínum!